سازمان علمی فرهنگی

رويکرد علمي و فرهنگي آستان قدس رضوي، تحقیق، مطالعه، تبیین و ترويج تعالیم قرآن و معارف پیامبر و عترت و سيره و معارف رضوي با رویکرد تمدن اسلامی، ارتقاء اثربخشيِ فرايند زيارت و ترویج فرهنگ وقف و نذر با اولويت مخاطب جوان و خانواده و پشتوانه علمي و پژوهشي متقن است. گفتمان‌سازي، الگوسازي، کادرسازي و جريان‌سازي، دستیابی به جایگاه علمي در حوزه‌هاي خاص، کارویژه‌های ضروری در انجام ماموریت‌ها است، زائر‌محوري و مخاطب‌محوري در فعاليت‌ها و توجه به نياز معين و مشخص گروه‌هاي هدف در طراحي و عرضه محصولات و خدمات، اصل موکد و شاخص اصلي ارزيابي فرايندها و نتايج در اين رويکرد است.
اصل14-تبیین و ترويج تعالیم وحیانی قرآن و حکمت‌ها و معارف مکتب نورانی اسلام ، سنن پیامبر و اهل بيت (علیه و عليهم الصلواه و السلام) با محوريت سیره علمی و عملی امام رضا (عليه السلام) و تعامل و گفتگو با گروه‌ها‌، ادیان و اندیشه ها و خبرگان فرهنگی
اهداف کلان مرتبط:
1. گسترش و نهادینه سازی معارف و سبک زندگی بر گرفته از اسلام ناب محمدی به ویژه آموزه های امام رضا (علیه السلام) در مقیاس فردی، اجتماعی و تمدنی؛
5. صاحبِ نام و اعتبار در پاسخگویی به نیاز همه مخاطبان با محتوای باکیفیت، جامع و اثربخش در حوزه سیره، معارف و فرهنگ رضوی؛
6. برخورداری مخاطبان از منابع و محصولات غنی و روزآمد علمی و فرهنگی و هنری در موضوع امامت و زیارت؛
7. بهره مندی از نظام نوآورانه، کارا و اثربخش در آفرینش، عرضه و مدیریت محتوا، محصول و خدمت علمی وفرهنگی و هنری.

مهم‌ترين مأموريت آستان قدس رضوي، هدايت مخاطبان به‌سوي کمال در پرتو سنت و سيره نوراني حضرت امام رضا (عليه السلام) و ترويج آموزه‌هاي گران‌سنگ و متعالي آن امام همام است. تحقق اين امر، مستلزم ارتقاي هويت ديني، ملي و انقلابي ازطريق کادرسازي و بهره‌گيري از ظرفيت‌هاي ميراث فرهنگ و هنر ديني و ملي، ابزارهاي نوين، جلب مشارکت‌هاي مردمي و نخبگان و استفاده از قالب‌هاي هدفمند و متناسب با نياز مخاطب همگام با فرهنگسازی بيانيه گام دوم انقلاب است.

  • 14-1 تبیین و ترویج معارف قرآن و مکتب اهل بیت با تاکید بر ذائقه‌سازي سبک زندگی برگرفته از سنت و سیره رضوی با استفاده مؤثر و روزآمد از الگوها، قالب‌ها، ابزارها و فناوري‌هاي نوينِ علمي و فرهنگي؛
  • 14-2 بهره‌گيري از رسانه و فضاي مجازي براي گسترش جغرافياي اثرگذاري فرهنگي در ايران و جهان اسلام در چارچوب سياست‌هاي رسانه‌اي آستان قدس رضوي؛
  • 14-3 صيانت، فرآوري، بهره‌برداري و معرفي ميراث و ذخاير علمی و فرهنگيِ ايراني‌اسلامي با تأکيد بر ميراث رضوي؛
  • 14-4 انتخاب و تمرکز بر نقاط استراتژيک و اولويت‌هاي فرهنگي خاص و مشخص و جامع‌نگري در همه ابعاد آن‌ها؛
  • 14-5 جريان‌سازي ازطريق طراحي، اجرا و ترويج الگوها و ارائه محصولات و خدمات فرهنگيِ باکيفيت، اثربخش و داراي مقبوليت اجتماعي بالا و پرهيز از شتابزدگي و فعاليت‌هاي سطحي؛
  • 14-6 هم‌افزايي و هماهنگي برنامه‌هاي مؤسسات و مراکز فرهنگي با هدف جريان‌سازي؛
  • 14-7 استمرار ارتباط فکري، فرهنگي و معنوي با مخاطبان به‌منظور تعميق و نهادينه‌سازي آثار فعاليت‌هاي فرهنگي؛
  • 14-8 کمک به تأمين نيازهاي حرم مطهر رضوي در ارائه محصولات و خدمات محتوايي، فرهنگي و هنري به زائران و تربیت نیروی انسانی موردنیاز؛
  • 14-9 جريان‌سازي ازطريق توانمندسازي، فعال‌سازي و شبکه‌سازي نخبگاني و تشکل‌هاي تخصصي حوزه علم و فرهنگ و توسعه جغرافيايي فعاليت‌هاي فرهنگي ازطريق آن‌ها؛
  • 14-10 الگوسازی فعاليت‌هاي قرآني با رويکرد عمومي‌سازي انس، فهم، تدبّر و عمل به قرآن کریم به عنوان برترین نسخه زندگی:
  • 14-11 فرهنگ‌سازي و گفتمان‌سازي به‌منظور پشتيباني و تقويت جريان وقف و نذر، متناسب با ذائقه و نوع مخاطب؛
  • 14-12 گسترش اثرگذاري علمی و فرهنگي در سطوح نخبگاني ازطريق توسعه تعاملات علمي، پژوهشي و هنري؛
  • 14-13 زمینه سازی اجرای دو سویه فعالیتهای فرهنگی و توسعه تعاملات و گفتگوی افراد و گروه‌های مختلف؛
  • 14-14 گفتمان‌سازي و جريان‌سازي بيانيه گام دوم انقلاب و اقتصاد مقاومتي در فضاي عمومي کشور؛
  • 14-15 ترويج الگوهاي فاخر و موفق سبك زندگي اسلامي با تأکيد بر معارف و سیره رضوي.
  • 14-16 تبیین، ترویج و احیای سیره علمی و عملی حضرت امام رضا (علیه السلام) در گفتگوی بین ادیان؛
  • 14-17تعامل موثر ، مشارکت و هم افزایی در فعالیت‌های علمی و فرهنگی با بهره‌گیری از ظرفیت حوزه‌های علمیه به‌ویژه حوزه علمیه مشهد مقدس.
اصل15- گسترش و تثبیت آثار زیارت
اهداف کلان مرتبط:
3. نهادینه شدن فرهنگ زیارت بامعرفت (زیارت متعالی)؛
5. صاحبِ نام و اعتبار در پاسخگویی به نیاز همه مخاطبان با محتوای باکیفیت، جامع و اثربخش در حوزه سیره، معارف و فرهنگ رضوی؛
6. برخورداری مخاطبان از منابع و محصولات غنی و روزآمد علمی و فرهنگی و هنری در موضوع امامت و زیارت.

یکی از الزامات تحقق اهداف فرهنگي و اجتماعي زیارت و گسترش دامنه تاثیر‌گذاری آن در حوزه‌هاي فردي، خانوادگي، اجتماعي و تمدني، زمینه سازی تعمیق رابطه و پیوند زائران و مجاوران با امام از طریق استمرار ارتباط و توسعه زيرساخت‌هاي فرهنگی و فنی آن، متناسب با نياز و نوع مخاطب است.

  • 15-1 استمرار ارتباط با زائران در برنامه‌هاي میان‌مدت و بلندمدت فرهنگي با همکاري حرم مطهر رضوي؛
  • 15-2 ترویج محصولات فرهنگي هنري و سوغات زائر به‌منظور ارتقا و گسترش دامنه اثربخشي زيارت و تحقق زيارت با معرفت؛
  • 15-3 گفتمان‌سازي، جريان‌سازي و شبکه‌سازي حول ارتقاي اثربخشي زيارت با اولويت بهره‌گيري از توان بُقاع متبرکه سراسر ايران؛
  • 15-4 گسترش و ارتقای فرهنگ ميزباني و مجاوري، به‌منظور تحقق شعار «شهر امام رضا (عليه السلام): شهر الگو» با بهره‌گيري از مشارکت سازمان‌ها و فعال‌سازي توانهای مردمي.
اصل16- ارتقای اثربخشی وگسترش کمّی خدمات و محصولات فرهنگی، متناسب با نیازهای مخاطبان
اهداف کلان مرتبط:
7. بهره مندی از نظام نوآورانه، کارا و اثربخش در آفرینش، عرضه و مدیریت محتوا، محصول و خدمت علمی وفرهنگی و هنری؛
 9. افزايش بهره‌وري حوزه وقف و نذر  و ايجاد تعادل میان منابع و مصارف آن در چارچوب نیات واقفان و ناذران.

اثرگذاري مناسب فرهنگي تابع مؤلفه‌هاي مهمي ازجمله: فهم دقيق شرايط و تحولات محيطي، عرضه متناسب با تقاضا و مخاطب، بهره برداري مناسب از دارايي‌هاي زيرساختي و لجستيکي و خَلق سرمايه فرهنگي، اقتصادي مولد و مديريت آن است که پايش مستمر محيط و جايگزيني فعاليت‌هاي فاخر به جاي فعاليت‌هاي کم اثر مي‌تواند در اين زمينه کار ويژه‌اي موثر باشد.

  • 16-1 توسعه ذخاير و منابع ارزشمند وقفي و هبه‌اي در حوزه‌هاي هنري، تاريخي، آموزشي، پژوهشي و زمينه‌سازي افزايش مشارکت مردمي ازطريق جذب نذورات و نفايس علمي و فرهنگي؛
  • 16-2 طراحي و اجراي مدل تأمين مالي و توجيه اقتصادي در راه‌اندازي و بهره‌برداري طرح‌ها و برنامه‌هاي فرهنگي و علمي؛
  • 16-3 وابستگی حداقلی مراکز و موسسات فرهنگی به بودجه عمومی آستان قدس و خودگردانی تدریجی آنها ازطريق افزايش بهره‌وري اقتصادي در فعاليت‌هاي فرهنگي و زيرساخت‌هاي خدمت محور ضمن حفظ شأن و جايگاه آستان قدس رضوي؛
  • 16-4 بهره‌گيري از ظرفيت‌هاي مردمي و خيّرين در توسعه فضاها و زيرساخت‌هاي مورد نیاز فرهنگي ازقبيل: ساخت مدرسه، دانشگاه و ...؛
  • 16-5 ابتناء برنامه‌ها بر پشتوانه علمی و بررسی کارشناسی و ارزيابي و بهبود مستمر فعاليت‌ها باهدف پاسخگويي به تحولات محيطي و نياز جامعه هدف با محوریت اثربخشی و کیفیت.
اصل17- بسیج ظرفیت‌های علمی، آموزشی و پژوهشی در پیشبرد و تحقق مأموریت‌های آستان قدس رضوی
اهداف کلان مرتبط:
 1. گسترش و نهادینه سازی معارف و سبک زندگی بر گرفته از اسلام ناب محمدی به ویژه آموزه‌های امام رضا (علیه السلام) در مقیاس فردی، اجتماعی و تمدنی؛
7. بهره مندی از نظام نوآورانه، کارا و اثربخش در آفرینش، عرضه و مدیریت محتوا، محصول و خدمت علمی وفرهنگی و هنری؛
5. صاحبِ نام و اعتبار در پاسخگویی به نیاز همه مخاطبان با محتوای باکیفیت، جامع و اثربخش در حوزه سیره، معارف و فرهنگ رضوی.

کسب مرجعيت علمي در حوزه‌هاي مرتبط، متناسب با ظرفيت‌هاي بالقوه و بالفعل، و پشتيباني علمي از مأموريت‌ها، نقش چشمگيري در تحقق چشم‌انداز آستان قدس رضوي دارد. سامان‌بخشي و شبکه‏سازي ظرفيت‌هاي علمي، آموزشي و پژوهشي با هدف اعتلاي گفتمان، فرهنگ و انديشه رضوي و تحقق اهداف و آرمانهاي انقلاب اسلامي و پشتيباني علمي از مقوله زيارت و وقف و نذر، ضرورت اصلي در پيشبرد وظايف ذاتي آستان قدس رضوي است.

  • 17-1 انسجام‌بخشي و جهت‌دهي به مراکز علمي و پژوهشي با تأکيد بر ارائه خدمات به فعاليت‌هاي فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي آستان قدس رضوي متناسب با درخواست و نياز آن‌ها؛
  • 17-2 دستيابي به مرجعيت بين‌المللي در سيره و معارف و وجوه شخصیتی امام رضا عليه السلام، زيارت و وقف و نذر ازطريق تحقیق، مطالعه و توليد و انتشار، حمايت از آثار و خدمات و همکاريهاي علمي و پژوهشي با رويکرد مسأله‌محور و پاسخگويي به نيازهاي اولويت‌دار پژوهشي نهادهاي نظام اسلامي و پژوهشگران شيعي؛
  • 17-3 اولويت کيفيت در کادرسازي تخصصي و توانمندسازي مخاطبان متناسب با طراز انقلاب اسلامي در رشته‌هاي اولويت‌دار، متناسب با مأموريت‌هاي آستان قدس رضوي؛
  • 17-4 حمايت و پشتيباني از دانشجويان نخبه و موثر کشورهاي اسلامي، با اولويت کشورهاي همسايه و رشته‌هاي مورد نياز جامعه هدف متناسب با ماموريت‌هاي آستان قدس رضوي؛
  • 17-5 تبيين ابعاد و گفتمان‌سازي علمي در خصوص بيانيه گام دوم انقلاب اسلامي و اقتصاد مقاومتي به‌ويژه در محيط‌هاي علمي‌آموزشي؛
  • 17-6 ايفاي نقش تسهيل‌گري در بهره‌گيريِ واحدهاي آستان قدس رضوي از فناوري، توانمندي، توليدات و خدمات دانش‌بنيان، متناسب با درخواست و نياز آن‌ها با پرهيز از تصدي‌گري؛
  • 17-7 بهره‌گيري از زيرساخت‌ها و ظرفيت‌هاي آستان قدس رضوي به‌منظور حمايت، هدايتگري، تسهيلگري و ارتقاي مجموعه‌هاي دانش‌پايه در حوزه فناوري‌هاي نرم و هويت‌ساز؛
  • 17-8 طراحي پيوست فرهنگي،‌اجتماعي براي پروژه‌ها و طرح‌هاي کلان عمراني و اقتصادي و نظارت بر اجراي بهينه آن.
اصل18-بهره‌گيری از ظرفيت‌های بين‌المللی در پیشبرد مأموریت‌های فرهنگی آستان قدس رضوی برای تأثیرگذاری فرهنگی در فضای عمومی جهان اسلام
اهداف کلان مرتبط:
7. بهره مندی از نظام نوآورانه، کارا و اثربخش در آفرینش، عرضه و مدیریت محتوا، محصول و خدمت علمی وفرهنگی و هنری؛
1. گسترش و نهادینه سازی معارف و سبک زندگی بر گرفته از اسلام ناب محمدی به ویژه آموزه های امام رضا (علیه السلام) در مقیاس فردی، اجتماعی و تمدنی.

آستان قدس رضوي ظرفيت كم نظير فرهنگي است که مي‌تواند به‌عنوان موتور محركه فعال‌سازي ظرفيت‌هاي گسترده مردمي در عرصه بين‌الملل و نيز پشتيبان و الهام‌بخش آنان در انجام مأموريت ترويج معارف قرآن و مكتب اهل بيت (عليهم‌السلام)با حداقل تصدي‌گري عمل نمايد.

  • 18-1 پشتيباني و نقش‌آفريني در پيشبرد مأموريت‌هاي فراملي واحدهاي علمي و فرهنگي آستان قدس رضوي در کشورهاي اسلامي؛
  • 18-2 توانمندسازي و انسجام‌بخشي كنشگران مؤثر مردمي و هويت‌بخشي به آنان در تبليغ و ترويج معارف قرآن و اهل بيت عليهم السلام در كشورهاي اسلامي در چارچوب مأموريت‌هاي آستان قدس رضوي؛
  • 18-3 تمرکز بر برنامه‌هاي راهبردي و اولويت‌هاي فرهنگي مشترک آستان قدس رضوي و كشورهاي اسلامي با تأكيد بر كشورهاي مهم زائرفرست؛
  • 18-4 برجسته‌سازي نام و نشان حضرت رضاعليه السلام با تأكيد بر ايفاي نقش در رويدادهاي مهم امت اسلامي؛
  • 18-5 توسعه ارتباطات سازنده و هم‌افزايي با اعتاب مقدسه و مزارات جهان اسلام.